DEKLARATA PËR KOSOVËN SI SHTET SOVRAN DHE TË PAVARUR

Pesë pikat e deklaratës për pavarësi

- Kosova me kufijtë e vet administrativë të përcaktuar me Kushtetutën e Kosovës të vitit 1974 shpallet shtet sovran, i pavarur e demokratik, duke pranuar ushtrimin e të gjitha të drejtave dhe detyrimeve që dalin nga të gjitha aktet ndërkombëtare, e veçanërisht të drejtat dhe liritë e njeriut për qytetarët e Kosovës pa kurrfarë dallimi të bazuar në racë, fe, etni apo bindje politike.

- Kuvendi i Kosovës angazhon të gjitha institucionet legale dhe legjitime të Kosovës, qendrore dhe ato lokale, të gjitha forcat politike në Kosovë, të gjithë qytetarët e Kosovës pavarësisht nga përkatësia e tyre etnike, fetare, racore apo bindje politike, të angazhohen fuqimisht për jetësimin e shtetit të pavarur të Kosovës.

- Kuvendi i Kosovës kërkon nga të gjitha shtetet demokratike, në veçanti nga SHBA-të dhe shtetet e Unionit Evropian që të mbështesin e të ndihmojnë popullin liridashës të Kosovës në krijimin dhe njohjen ndërkombëtare të shtetit të Kosovës.

- Kuvendi i Kosovës kërkon nga KS të OKB-së që realitetin e ri të krijuar në Kosovë ta njohë si të arritur të përbashkët të qytetarëve të Kosovës dhe Bashkësisë Ndërkombëtare dhe këtë ta miratojë me një rezolutë të re për njohjen e shtetit të pavarur të Kosovës.

- Kuvendi i Kosovës e fton NATO-n për prezencë afatgjatë në Kosovë duke konsideruar se kjo prezencë është në interes të qytetarëve të Kosovës, stabilitetit dhe paqes në rajon.

- Me deklaratën për Kosovën shtet sovran dhe të pavarur njoftohen: të gjitha shtetet anëtare të OKB-së; Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, zoti Kofi Anan; presidenti i SHBA-së, zoti Xhorxh W Bush; të gjitha shtetet anëtare të BE-së, të gjitha shtetet anëtare të NATO-s si dhe Sekretari i Përgjithshëm, Lordi Xhorxh Robertson.
Deputetët që firmosën deklaratën për pavarësi i kërkojnë kryesisë së Kuvendit një seancë të jashtëzakonshme
Deklarata për pavarësinë- javën tjetër në Kuvend
“Shtajner jo vetëm që mund të mos e miratojë, por ai ka kompetencë të shpërndajë edhe Parlamentin”

Dyzet e dy deputetë nga të gjitha grupet parlamentare, me përjashtim të koalicionit serb “Kthimi” i kanë dërguar një kërkesë kryesisë dhe Kryetarit të Kuvendit që të enjten e ardhshme (më 13 shkurt) të thirret seanca e jashtëzakonshme e Kuvendit, me rend dite miratimin e “Deklaratës për Kosovën si shtet sovran dhe të pavarur”. Sipas rregullores së përkohshme të punës së Kuvendit, një çështje duhet të hyjë në rend dite, nëse këtë e kërkon së paku një grup parlamentar. Përfaqësuesi i këtij grupi inicues, deputeti i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës (AAK), Bujar Dugolli tha dje se kërkesa vjen si rezultat i zhvillimeve pas miratimit të Kartës Kushtetuese të Unionit Serbi dhe Mali i Zi, në preambulën e së cilës Kosova përmendet se pjesë e Serbisë, por edhe si shprehje e vullnetit të popullit të Kosovës. Nëse miratohet, deklarata e shpall Kosovën shtet sovran, të pavarur dhe demokratik të të gjithë qytetarëve të saj, “me kufijtë e saj administrativë, të përcaktuar me Kushtetutën e Kosovës të vitit 1974”. Më pas, qeveria e Kosovës do të hartojë ligjin për vënien në jetë të pavarësisë, duke caktuar afatet e bartjes së kompetencave nga UNMIK-u tek institucionet vendase, për të përcaktuar nëse ushtarët e KFOR-it duhet të vazhdojnë të kujdesen edhe më tej për sigurinë në Kosovë etj.
Por si do të reagojë administrata që udhëheq sot Kosovën, pra UNMIK-u në një rast të tillë? Dihet se edhe një rezolutë në lidhje me kufijtë e Kosovës e miratuar nga Kuvendi vitin e kaluar, u hodh poshtë nga kreu i UNMIK-ut Mihail Shtajner. Ai e justifikoi një vendim të tillë me kompetencat që ai ka si përfaqësues i OKB-së në Kosovë. “Sipas rezolutës 1244 që qeveris Kosovën, Parlamentit i takon të merret me çështje dytësore dhe jo me probleme të tilla si ai i kufijve dhe i sigurisë në vend”, -ka argumentuar Shtajner. Ai edhe më parë vazhdimisht ka paralajmëruar kundër vendimeve të njëanshme në lidhje me statusin e Kosovës. Në fakt, Dugolli thotë se “kjo deklaratë nuk ka për qëllim që të ashpërsojë marrëdhëniet me UNMIK-un”. “Ne jemi të vetëdijshëm se jemi në rrethana specifike, jemi në një administrim ndërkombëtar, reagimi ynë është reagim i vullnetit të popullit dhe nuk ka për qëllim të irritojë apo të keqësojë marrëdhëniet me mekanizmat ndërkombëtarë që janë në Kosovë, por përkundrazi do t'u lehtësojë edhe atyre misionin e vet në Kosovë, sepse me afatizime të kryerjes së detyrave tona, por edhe të administratës së UNMIK-ut, ne do të përshpejtojmë pranimin e statusit përfundimtar konform vullnetit të popullit,” - tha ai. Por Dugolli tha se deputetët që e kanë firmosur deklaratën janë të vetëdijshëm se kreu i UNMIK-ut, Mihail Shtajner mund ta kundërshtojë këtë hap. Ai ka kompetencën, gjithashtu, që edhe të shpërbëjë Parlamentin. “Ne jemi para dy dilemave: të biem në konflikt dhe kundërshtim me vullnetin e popullit apo të jemi në kundërshtim me UNMIK-un, i cili thotë se nuk është koha,”- tha Dugolli. “Ne nuk mund të pajtohemi dhe ta kalojmë këtë çështje në heshtje duke u futur nën sovranitetin dhe integritetin e Republikës së Serbisë,” - tha ai. “Edhe faktori ndërkombëtar kurdo qoftë do të detyrohet ta njohë vullnetin e popullit, sepse kështu ka bërë edhe në vendet e tjera që kanë qenë në forma siç është Kosova”, -tha ai. Në lidhje me kartën kushtetuese Serbi-Mali i Zi, e cila u miratua nga të dy parlamentet e këtyre vendeve, UNMIK-u dhe përfaqësuesit e lartë të BE-së kanë thënë se kjo kartë nuk do të ketë asnjë ndikim mbi Kosovën, se për Kosovën vendos vetëm OKB-ja. Por tashmë në këtë kartë të këtij unioni të ri Serbi-Mal i Zi, (e cila varrosi përfundimisht Jugosllavinë) Kosova përcaktohet si pjesë e Serbisë dhe një gjë e tillë e komplikon çështjen e Kosovës. Miratimi i kësaj karte është përshëndetur tashmë nga Bashkimi Evropian kjo ka shqetësuar politikanët e Kosovës, të cilët marrin iniciativa të tilla. Përveç kësaj në irritimin e shqiptarëve kanë ndikuar edhe deklaratat e pavend të kryeministrit serb Zoran Gjingjiç në lidhje me kthimin e trupave serbe në Kosovë. Është fakt se çështja e Kosovës po bëhet gjithnjë e më urgjente. Sipas burimeve të selisë së OKB-së në Nju Jork, situata në Kosovë do të diskutohet më 6 shkurt në Këshillin e Sigurimit. Debati do të bëhet mbi zhvillimet e fundit politike dhe të sigurisë në Kosovë, ku pritet të raportojë edhe kryeadministratori Mihail Shtajner.

nga:
Faton Osmani
Copyright www.agimi.com 2002