Në Kosovë më pothuajse nuk konsiderohen lajme rastet kur policia ndërhyn në lokale të ndryshme dhe gjen se janë punkte të prostitucionit. Është indicative që rastet më të shpeshta të kësaj forme të krimit, policia i gjen në qytete si Prizreni, Prishtina a Gjilani, të njohura për vlera tradicionale në të kaluarën.
Por, Kosova nuk është e vetmuar në këtë shëmti. Sipas një raporti më të fundit të Stejt departmentit, Shqipëria vazhdon të jetë vend ku “problem mbetet puna e fëmijëve të mitur, trafikimi i tyre dhe i grave, të cilat nuk janë të mbrojtura”. Poashtu, muajt e fundit është raportuar shumë shpesh për punkte të shumta të prostitucionit në Maqedoni, veçmas në zonat e banuara me shqiptarë, ku kanë ndodhur edhe raste të vrasjeve të disa prostitutave.
Nga kjo tablo, është e qartë se në hapësirën që nostalgjikët e papërmirësueshëm romantikë ende mund ta quajnë botë shqiptare, po ndodh njëra nga dukuritë më të shëmtuara, që ka prodhuar mendja dhe veprimi i çrreguluar njerëzor.
Si e ka përfshirë kjo shëmti tërë “botën shqiptare”? Duket se është fjala për një zvetënim moral në pako, e që ka shkaktar të ngjashëm ose të njëjtë, edhe pse është fjala për shoqëri me shkallë të ndryshme të zhvillimit social ekonomik.
E ashtuquajtura botë shqiptare, në tërësinë e vet, megjithatë ka jetuar për gjysmë shekulli në një sistem komunist, i cili nga studiues të tij, si fjala vjen Zbigniev Brzhezhinksi, është cilësuar si çmoralizuesi më i madh i shoqërisë. Jeta në një gjysmë shekulli nën presionin e ideologjisë e cila e mohonte Zotin, vlerën e pronës private, atakonte traditat dhe pastërtinë morale të familjes, ka prodhar nusporodukte në shoqëri, që shfaqen në variantin më agresiv të grabitjes materiale dhe çoroditjes morale. Rastet e shitjes për prostituim të fëmijëve nga prindërit ose të gruave nga bashkëshortët, që raportohen kaq shpesh nga media, janë shkalla më ekstreme e atij çmoralizimi, që “njeriun e ri” në fakt e ka zbritur në nivele më të ulëta se të kafshës. Nuk është e rastësishme që kontigjentet më të mëdha të prostitutave vijnë më së shumti nga Moldavia, nga Ukraina, nga Rusia, nga Bullgaria, nga Serbia, pra nga ish kampi socialist, ku ëhstë bërë një indoktrinim gjysmëshkekullor i rrënimit të dnërgjegjes morale.)
Në luftën kundër kësaj dukurie të shëmtuar, policia përpiqet të bëjë punën e saj të pengimit a të ndëshkimit, megjithëse nuk janë edhe krejt të rralla rastet kur segmente të saj, siç ka ndodhur në Shqipëri, në Maqedoni, në Serbi, gjenden të implikuara edhe vetë në këto rrjete. Rasti më drastic u gjend në mal të Zi, ku zëvendësprokurori republican ishte kreu i rrjeteve të trafikimit të prostitucionit.
Por, policia megjithatë bën diçka. Ajo që është më e habitshmja në tërë këtë histori tragjike, ka të bëjë me indiferentizmin e shoqërisë civile dhe të popullsisë në përgjithësi. Ka që duan të argumetojnë se popullsia është e frikësuar. Natyrisht, që ka raste kur është ashtu, por popullata që nuk mobilizohet kundër të keqes, mandej paguan çmim shumëherë më të rëndë, kur ai krim fuqizohet, sikundër ka ndodhur jo rrallë në histori.
Por, ky vetëdijësim i popullatës sikur po vonon, ndërsa shumëkëmbëshi i krimit po fuqizohet gjithnjë e më shumë. Madje ka pasur raste në Maqedoninë Perëndimore, ku intervenimi i policisë kundër ndonjë punkti të prositucionit në fshatrat thjesht shqiptare, është paraqitur si provokim i policisë ndaj banorëve, duke ndezur edhe reagimin e qytetarëve të manipuluar. Kësisoj, pengimin e luftës kundër rrjeteve kriminale të prostitutcionit kanë dashur ta ambalazhojnë edhe si patriotizëm shqiptar!!!
E drejta, as shtetet perëndimore, të cilat kanë krijuar institucione të qëndrueshme, nuk kanë munduar ta mposhtin plotësisht këtë dukuri në vendet e tyre. Por, ato i kanë legalizuar shtëpitë publike dhe disi e kanë izoluar ose më saktë e kanë vu nën kontroll këtë shëmti sociale dhe morale, duke e getoizuar dhe duke e mbajtur nën presionin e etikës qytetare.
Po shoqërive shqiptare dhe vendeve ballkanike me jostabilitet insittucionesh e me kriza të rënda ekonomike, çka u mbetet të bëjnë? Para së gjithash një kuadër ligjor më rigoroz që do të dekurajonte kriminelët. Së dyti një bashkërëndim insitucional të luftës kundër prostittucionit, të këtyre vendeve dhe të vendeve të tjera të rajonit. Së treti, është i domosdoshëm një proces i shpejtë dhe shumëplanësh i ringritjes morale të njerëzve. Pa e krijuar një prag etik të fuqishëm, i cili i bën njerëzit të reagojnë kundër dukurive të shëmtuara, sikundër është edhe prositucioni, policia dhe shteti e ka të pamundur të fitojë luftën me këtë murtajë të re. Në fund të fundit, para se ta dijë policia se ku vepron një shtëpi publike, atë gjë e dinë fqinjtë dhe qytetarët. Prandaj, mos ta rrejë mendjen askush se është i larë, nëse pranë tij kutërbon fëlligështia.