06.03.04
Ana tjetër e medaljes

Ka gjasë që indiferenca ndaj sistemit zgjedhor në vend, të jetë edhe si pasojë e mosbesimit të qytetarëve në kompetencat e institucioneve kosovare. Pesë vjet të adminsitrimit civil ndërkombëtar u kanë dhënë provën se pushteti faktik në Kosovë është UNMIK-u, ndërsa institucionet vendore kanë më shumë rol dekorativ.

Kërkesat e disa organizatave të shoqërisë civile që të ndërrohet sistemi zgjedhor në Kosovë, nga një sistem proporcional me lista të mbyllura në një sistem proporcional me lista të hapura, ka disa javë që po testojnë aspekte të mentaliteteve dhe të kulturës politike në Kosovë. Debatet që u zhvilluan në disa tryeza publike të këtyre organizatave, argumentuan se listat e hapura vërtet u ofrojnë qytetarëve më shumë mundësi që të dinë për kend votojnë.
Pëkundër këtij argumentimi teorik, protestat publike të organizuara prej tyre, zbuluan indiferencën e dhimbshme të qytetarëve të Kosovës. Grumbullimi vetëm i dhjetëra protestuesve në Prishtinë e në Pejë, sikur e dha mesazhin se kjo temë nuk ka të bëjë me qytetarët e Kosovës. Madje edhe publiciteti qe më i pakët, mbase për faktin se këta protestues treguan kulturë qytetare të lartë, sepse as nuk thyen xhama as nuk sulmuan askend.
Indiferenca e qytetarëve të Kosovës ndaj kërkesave në rritje që të adoptohet një sistem zgjedhor me lista të hapura, është shenjë e mentaliteteve që nuk kanë arritur të transformohen. Sipas mendësisë së shoqërisë së mbyllur, zyrtarët e larët e dinë paraprakisht se çfarë duhet të bëhet, ndërsa qytetari i zakonshëm nuk ka pse mendon dhe pse kërkon ndonjë gjë.
Krejt çka ai mund të bëjë, është që të votojë për partitnë e vet të preferuar, pa e ditur se kush do të jetë përfaqësuesi i tij në parlament, çfarë profesioni ka, çfarë aftësie dhe çfarë ndershëmrie posedon i zgjedhuri i tij.
E pra, kjo topitje e kureshtjes së qytetarëve kosovarë për kandidatët që nesër do ta përfaqësojnë, është në kundërshtim me kurreshtjen enorme të po këtyre qytetarëve për biogafitë dhe bëmat e kanditatëve për senatorë ose për presidentë në Shtetet e Bashuara të Amerikës.
Ka gjasë që indiferenca ndaj sistemit zgjedhor në vend, të jetë edhe si pasojë e mosbesimit të qytetarëve në kompetencat e institucioneve kosovare. Pesë vjet të adminsitrimit civil ndërkombëtar u kanë dhënë provën se pushteti faktik në Kosovë është UNMIK-u, ndërsa institucionet vendore kanë më shumë rol dekorativ. Në rast se ky është perceptimi dominues i qytetarëve, atëherë para zgjedhjeve është e domosdoshme që të ndodh bartja substanciale e kompetencave, në mënyrë që të rritet motivimi për dalje në vendvotime.
Organiztatat joqeveritare me debatet edhe me protestat e tyre, e kanë kryer punën e vet në këtë temë. Por, tashmë ato e kanë mbërritur pikën kritike të angazhimit të vet. Nëse shkojnë më tutje, në variantin e një ftese për bojkot, atëherë do ta rrënonin edhe atë angazhim pozitiv të deritashëm.
Ftesa për bojkot të zgjedhjeve do të ishte një komplikim i tërë procesit dhe marrje e përgjegjësisë për dështimin eventual të procesit zgjedhor. Ndërsa, në një zhvillim të tillë, subjektet që janë bllokuese të vërteta të procesit, do të dilnin të lara. Në atë rast edhe kultura politike ekzistuese, shprehje autentike e një shoqëerie të mbyllur, do të mbetej e ngurtësuar edhe për një mandat.