| Paradokse shqiptare 29.08.03
Mesazhi më i lexueshëm i shumicës
së dasmave që u panë këtë verë në
Kosovë, është agresiviteti. Bllokimi i komunikacionit,
rënia e borive, ulërimat entuziaste të dasmoreve,
vallëzimet mbi vetura, sado që të tingëllojë
ashpër për veshët e dikujt, janë mungesë
e etikës dhe e kulturës elementare. Nuk thuhet kot se
liria e secilit njeri kufizohet aty ku ajo e atakon lirinë
e tjetrit.
-------------------------------------------------
Verën e sivjeme të gjatë kosovare, e kanë shoqëruar
dasmat e panumërta dhe të zhurmshme, si një dukuri
shqetësuese e realitetit socialkulturor.
Gjatë këtyre muajve, rrugët kosovare kanë ndjerë
ngulfatje nga radhët e gjata të veturave që vejevinin
me flamuj në ballë dhe me vajza të kacavarura nëpër
dritare veturash, duke vallëzuar nën ritme marramendëse.
Më tutje, ahengjet e vazhduara nëpër hotele dhe restorante
deri në mëngjes, kanë krijuar përshtypjen se
në këtë vend ka vetëm gëzime e kremtime,
si te Kandidi i Volterit.
Megjithë përvojën jo edh aq të vogël jetësore
dhe profesionale, autori i këtij teksti e ka pasur të
pamundur ta kuptojë mesazhin logjik që kanë dashur
të përçojnë këto shfaqje nëpër
rrugët e Kosovës.
Mbase i vetmi shkak psikologjik i këtyre dasmave të rrëmujshme
dhe here- herë të frikshme, mund të jetë liria
ende e pakonsumuar plotësisht. Me gjenerata njerëzit nuk
kanë pasur mundësi të gëzohen, të bëjnë
dasma e të qarkullojnë lirisht me flamuj kombëtar.
Dhe kur kjo është mundësuar, duket se ka shpërthyer
një dëshirë e madhe që të kompensohet edhe
koha e humbur e robërisë. Aq më tepër që
autorët më të shumtë të këtyre dasmave,
kanë qenë bashkatdhetarët e ardhur me pushime nga
Europa Perëndimore, të cilët kanë pasur përvoja
të hidhura të privimit edhe nga ardhja e lirë në
vendlindje. Rrjedhimisht, ky faktor i lirisë së pakonsumuar
plotësisht, është bërë motiv qendror i
vetërealizimit të tyre në vendlindje, me anë
dasmash të mëdha e të zhurmshme, ku ata kanë
luajtur rolin e heronjve të ditës, si në telenovelat
e popullarizuara latino-amerikane.
Por, kur të shikohen këto dasma në prizmin e realitetit
jetësor kosovar, ato vërtet nuk e arsyetojnë veten
me asgjë.
E para, ato janë shumë të kushtueshme. Dasmat të
organizuara nëpër hotele e restorante, me dreka e darka
për qindra të ftuar, me udhëtime të qindra veturave
andej-këndej, pa dyshim që kanë kosto të lartë.
Një dasmë mesatare, si shumica e atyre që kemi parë
gjatë kësaj vere nëpër Kosovë, kushton
rreth 10.000 euro.
Për gjendjen sociale që ka Kosova dhe shumica e banorëve
të saj, këto janë shpenzime të palogjikshme.
Po të bënin bashkë mjetet e harxhuara në dasma,
ta zëmë dhjetë familje, do të mund të ngritnin
ndonjë fabrikë të vogël për përpunimin
e produkteve blegtorale.
E dyta, këto dasma i shpërfaqin kosovarët para të
huajve si njerëz tepër dorëlirë për ahengje
dhe aspak të kujdeshëm ndaj nevojtarëve të shumtë.
Ky imazh ndikon edhe në organizatat e ndryshme humanitare,
të cilat përditë e më shumë po i mbyllin
projektet e tyre të ndihmave, edhe pse gjendja e një pjese
të madhe të popullatës është e vajtueshme.
E treta, mesazhi më i dukshëm i shumicës së
dasmave që u panë këtë verë në Kosovë,
është agresiviteti. Bllokimi i komunikacionit, rënia
e borive, ulërimat entuziaste të dasmoreve, vallëzimet
mbi vetura, sado që të tingëllojë ashpër
për veshët e dikujt, janë mungesë e etikës
dhe e kulturës elementare. Nuk thuhet kot se liria e secilit
njeri kufizohet aty ku ajo e atakon lirinë e tjetrit. Dasma
e një familjeje, nuk ka pse të bëhet shkas për
çrregulimin e qetësisë së qytetarëve
të një lagjeje të tërë.
Ka edhe shumë gjëra që mund të thuhen për
këtë dukuri të re të dasmave kosovare, pa ndjenjën
e masës dhe pa mesazh kulturor e etik. Por, edhe ka sa u tha
mjafton që të nxirret urimi që kjo formë agresive
e organizimit të dasmave, të mos përsëritet
më.
Shoqëria e shumëvuajtur dhe e brishtë kosovare, ka
nevojë për mesazhe më modeste dhe më humane
të çdo aktiviteti, e pra edhe të gëzimeve
familjare.
|
