E shtunë 23.02.02

Iniciativat që po ndërmerren kohëve të fundit nga autoritetet ndërkombëtare dhe vendore,në lidhje me organizimin e tribunave dhe seminareve një(dy)ditore,për përvojat e jetës parlamentare të disa shteteve që kanë kaluar fazën fillestare të tranzicionit,kur po publikohen të dhënat nga OSBE-ja mbi zbulimin dhe mënyrën e shpenzimeve të mjeteve financiare të subjekteve politike të zgjedhjeve 17 Nëntorit të vitit të kaluar, tregojnë shenjat e para të pjekurisë profesionale,të vetëndërgjegjsimit të kuadrove, dhe se klasa politike kosovare ka filluar të kuptoj se tani është koha të vetëdijësohet,të profilizohet dhe të jetë kundruall elektoratit transparent dhe më funkcional.

Popullata kosovare i përshëndet deklaratat e disa politikanëve tanë të cilët prononcohen se shoqëria kosovare nuk është në krizë,mirëpo kur jipen këso lloj deklaratash,ata së pari duhet të jenë në gjendje të dëshmojnë se janë administrator të aftë dhe njerëz me vizion që shohin më larg se përkatësia e tyre partiake dhe të kenë parasysh se çfarë sakrificash u deshën për Kosovën për të arritur deri këtu. Qëndrimi i piktorit të mirënjohur Van Gog i cili thekson:''se disa njerëz mbajnë votër të madhe në shpirtin e tyre,por kurrë nuk vjen kush për t'u ngrohur në të'' është shumë domethënëse dhe aluduese për elitën e partive tona politike.

Ne të gjithë e dijmë,se e kemi mjaft të kufizuar mandatin për të qeverisur në mënyrë sa më të plotë në bazë të Kornizës Kushtetuese e aprovuar në maj të vitit të kaluar.Megjithatë, krerët tanë politik duhet të shfrytëzojnë me mençuri boshllëqet dhe paqartësitë ligjore si dhe karakterin e paqartë dhe të hapur të rezolutës 1244 që rregullon administrimin aktual të Kosovës. Në fund të fundit, urtesia politike, patriotizmi dhe mosharrimi i historisë së kaluar të Kosovës kërkohet sot nga politikanët kosovare për të shkuar drejt destinacionit final të pavarësisë.

Duke u ndërlidhur me qëndrimin që dha para disa ditësh për opinion kyeadministratori i Kosovës Mihael Shtajner,se qorrsokaku në të cilin ndodhet procesi politik i institucioneve të Kosovës nuk mund të vazhdojë,se formimi i qeverisë së Kosovës dhe zgjedhja e kryetarit të saj nuk janë detyra të lehta,se stërgjatja e procesit për ndërtimin e institucioneve të Kosovës nuk duhet dramatizuar,se koha po kalon në mënyrë maramendëse dhe duke shtuar në fund se nuk ka shoqëri funksionale dhe nuk mund të gjendet askund një shoqëri e tillë pa qeveri funksionale dhe të qëndrueshme.Këto qëndrime të tija,na shtyejnë të vetëdijësohemi dhe pozitivisht na provokon të gjithë neve,se Kosova ka mundësi,ka potencial dhe kuadro të mjaftueshme për t'u qeverisur në mënyrë të përgjegjshme dhe profesionale.

Cilat jane përparësitë tona dhe si duhet të profilizohemi përballë shuttle-diplomacisë të qendrave të vendosjes ndërkombëtare? Nëse bëhet një analizë e mirrëfilltë do të shihej çartë se këtu në Kosovë e kemi një kompaktësi dhe koherencë të madhe midis popullsisë së këtushme krahasuar me hapsirat tjera të rajonit.Zgjedhjet lokale dhe parlamentare kanë qenë të rregullta dhe kanë pasqyruar vullnetin e vërtetë të votuesve,ku si pasojë ka dalë edhe legjitimiteti i klasës politike, që tash duhet të demonstroj qasje kooperuese e jo konfliktuese.Prania e administratës ndërkombëtare në Kosovë ushtron ndikim pozitiv në krijimin e strukturave profesionale në administrim dhe drejtim duke përfituar nga përvoja perëndimore.Kjo më së miri tregon fakti se tashmë KFOR-i dhe UNMIK-u kanë pranuar propozimin e komandantit, Agim Çeku, që pjesëtarët e Trupave Mbrojtëse të Kosovës të kenë grada, që do të merren sipas parimeve të ngjashme me ato në Shërbimin Policor të Kosovës.Por,edhe inkuadrimi i etniteteve, pra, kroatëve, ashkalive,egjiptianëve, turqve dhe së fundi edhe serbëve në radhët e TMK-së, tregon se tashmë ka filluar të kuptohet reliteti i ri në Kosovë,se institucionet shtetërore vendore po ndërtohen dhe po profesionalizohen në harmoni me standardet e shteteve perëndimore.

Po të mirret parasysh eksperienca e bashkëkombasve tanë që kanë qëndruar në shtetet perëndimore brenda dy dekadave të fundit, dhe siç na është e njohur, si rrjedhim kanë adaptuar një mentalitet të menduari dhe të punuari më të përparuar në krahasim me pjestarët e komuniteteve tjera,ku shumica prej tyre kanë pasur mbështetjen dhe përkrahjen e ish struktuarve serbo shtetrore-policore, kjo ekspriencë e brendshme e kuadrove dhe ajo e diasporës duhet të plotësohen njera me tjetrën,me qëllim që të tejkalohen rreziqet gjatë ndërtimit të institucioneve shtetërore vendore.Secili prej nesh në Kosovë duhet të kemi qëndrim burimor vetanak,pa qenë dorë e zgjatur e askujt,dhe vetëm në këtë mënyrë do të arrihet mbarvajtaja e procesit politik.Krerët politik me më përvojë duhet të tregojnë mirëkuptim,të jenë largpamës dhe të shprehin gatishmëri për konsensus ndaj kundërshtarëve tjerë politikë.Por,e mira do të ishte që tre forcat kryesore politike të Kosoves të qeverisin në bllok të paktën për këtë mandat të parë. Megjithatë,duhet të kemi kujdes se nuk përjashtohen ''intrigat dhe prapaskenat'' e kancelarive perëndimore prosllave për të futur disa serbë me prapavijë të dyshimtë politike në qeveri për ti dhënë një dekor multietnik administratës së re kosovare dhe të krijohet një imazh i rrejshëm se gjoja tashmë i kemi njerëzit e moderuar që do të dëshironin të bashkëpunojnë me trabantët e Beogradit.
Sidoqoftë, popullata kosovare gjer më tani,me pjesëmarrjen dhe përgjegjësinë ndaj zgjedhjeve lokale dhe atyre qendrore ka treguar një shenjë të pjekurisë politike,se lirinë dhe demokracinë e ka në shpirt,ku ende është duke pritur që kjo pjekuri të shkrihet në formësimin dhe ndërtimin e institucioneve shtetërore.Kjo është një faktor i cili duhet të nxit dhe të rrit përgjegjësinë e secilit prej nesh.Ndërtimi i institucioneve nuk krijohet e as nuk aplikohet vetëm në aktet solemne dhe protokolare, as në dëshirën e përfaqësuesve të grupeve politike, por për më tepër në përgjegjësinë individuale, profesionale dhe përgjegjësinë e përbashkët të të gjithë partive politike të cilët duhet ta rrespektojnë vullnetin e elektoratit. Në përgjithësi, një shoqëri e cila synon kah ndërtimi i institucionve të veta shtetërore, të arrijë mirëqenien ekonomike,sociale dhe politike, t'i jetësojë dhe t'i rrespektojë të drejtat themelore të njeriut, quhet në fakt edhe shoqëri demokratike.
Prandaj, krerët tanë politikë duhet ta kuptojnë thelbin e zanatit të tyre ,se politika është realitet dinamik që nënkupton pjesëmarrjen e të gjithë faktorëve (ekspertëve) në formimin dhe strukturimin e tyre. Me votën e tyre, qytetarët e Kosovës kanë vendosur për dy gjëra: për veten dhe për fatin e Kosovës. Duke u nisur nga ky ideal, zgjedhjet paraqesin përgjegjësi, "obligim" të shenjtë dhe moral të çdo qytetari në pjesëmarrjen e zgjedhjeve. Në këtë vështrim të gjerë,për momentin ia vlenë barra qeranë që konceptet tona politike të jenë transparente,të kenë përmbajtje të begatshme por edhe të jenë të kapshme për opinionin.

Politika duhet të kuptohet si teori, si fuqi dhe si art apo shkencë,por të mos harrohet se ajo parasëgjithash në vehte ngërthen edhe përgjegjësinë morale dhe kombëtare të krerëve tanë politikë.Autoritetet ndërkombëtare janë fokusuar dhe po aludojnë në atë, se duhet ta kemi parasysh, se votimet nuk paraqesin kulminimin e demokracisë, por procesin e nevojshëm drejt ndërtimit dhe demokratizimit të shoqërisë kosovare. Kështu, votimet në rend të parë janë proces, mësim dhe përpjekje e përhershme për realizimin e të mirës së përbashkët shoqërore e kombëtare.Këtë dimension duhet ta kenë parasysh partitë tona politike, me qëllim që në të ardhmen të mos befasohen me rezultatet e zgjedhjeve.Filozofia ''hyp e zhdryp shkallëve'' nuk është aq e preferueshme për momentin. Fazat dhe proceset politike nuk janë të mbylluara, por të hapura,për çka edhe duhet të ulemi në "sofrën kombëtare", në mënyrë që secili lirisht t'i shpreh mendimet dhe qëndrimet e vata. Prandaj, mendësia dhe përgjegjësia individuale e secilit prej nesh ndodhet para sprovës historike kombëtare dhe asaj ndërkombëtare. Përndryshe, nëse vazhdohet me fjalorin e sintagmave politike ekskluziviste atëherë do të jemi peng i paragjykimeve tona.Këtë as vendorët dhe as ndërkombëtarët nuk e dëshirojnë.