BOSHLLËKU I BESIMIT NDËRMJET MEDIAVE DHE GJYQËSORIT

Në kërkim të çelësit të funksionimit të sistemit gjyqësorE DIEL 11:05.03 Po të flasim në përgjithësi për gjyqësorin kosovar vetëm një gjë mund të konstatohet- kjo po ndeshet me burokracinë ndërkombëtare.Kjo situatë tashmë solli shumëllojshmëri dhe ndërlikim më të madh juridik si dhe varësi të reja ndaj koalicioneve dhe autoriteteve në rajon.Në kohën kur për herë të parë përfaqësuesit më të lartë të UNMIK-ut po shqyrtojnë çështjet e ekstradimit të personve të dyshuar,qytetarët kosovarë dinë pak rreth gjyqësorit dhe veprimtarisë së saj,shprehin interesim të pakët në lidhje me personelin e saj.Kjo po ndodh sepse punëdhënësi Steineri po përceptohet si paterfamilias i sistemit gjyqësor.

Menjëherë pas përfundimit të luftës, shoqëria kosovare kaloj një fazë që çoj zhvendosjen e zgjeruar të rrjetit të raporteve ekzistuese.Siç na është e njohur, kushtet e tjetërsuara na sollën një listë të re problemesh, shumë nga të cilat po përfundojnë nëpër gjykata,duke krijuar kështu radhë të re kërkesash ndaj bartësve dhe reprezentuesve të sistemit gjyqësor. Në Kosovë janë aktuale gjykimet për zgjidhjen e martesave dhe aksidentet automobilistke, të cilat kohëve të fundit po rriten në shkallë marramendëse.Kërkesat e kësaj natyre,ashtu si dhe çështjet tjera,janë simptoma të pasigurisë dhe rreziqeve që përballojnë njerëzit në kushtet e mjedisit të fazës së pas-luftës.

Keqësimi i situatës sociale dhe çuarja e shoqërisë kosovare në kufinjtë e të patolerueshmes nga UNMIK-u pasqyron shqetësimin që ndjejnë njerëzit, të cilët përpiqen që të përballojnë një atmosferë konkuruese dhe jonjerëzore që e zotrojnë në shkallë minimale dhe të mangët.
Për çudi, tash rrahjet,sharjet,fyerjet,dëmtimet e shëndetit të personit dhe të drejtat e tij të personalitetit po përjetohen si ngjarje të zakonshme.Mirëpo, edhe takimet e ndërkombëtarëve dhe bartësve të mediave kosovare në lidhje me gjyqësorin nga opinioni i gjërë po përceptohen si rutinë e zakonshme ditore.

Shoqata e Avokatëve të Kosovës duhet ta ngrit zërin dhe t’i identifikoj çështjet,të propozoj zgjidhje adekuate në lidhje me transparencen dhe çasjen e mediave ndaj gjyqësorit.Ajo duhet ta përçëndrojë veprimtarinë e vetë në drejtim të sundimit të ligjit,e cila në fakt paraqet gurthemelin e shoqërisë kosovare.Për deri sa nuk përmbyllet procesi i bartjes së kompetencave nga ana e ndërkombëtarëve tek vendorët- takimet nëpër seminaret improvizuese janë të kota dhe humbje kohe,sepse këto seminare nuk do t’i parandalojnë degjenerimet eventuale të proceseve gjyqësore,por ato përball opinionit do të figurojnë vetëm si alibi.Nëpër këto takime çështjet e veçanta nuk vlerësohen.Rastet e veçanta sakrifikohen në interes të kërkimeve për zbulimin e prirjeve dhe skemave të përgjithshme. Pse të mbushen xhepat e atyre njerëzve të cilët i organizojnë këso farë lloj seminaresh?

Natyrisht, në rrethanat e reja çdo padi gjyqësore do t’i ketë aspektet e saja të veçanta dhe histori vetanake.Evulucioni i konflikteve dhe shtigjet personale ,në fund të fundit,kanë për t’i çuar të paditurit dhe të pandehurit në gjykatë.Prandaj informatat duhet kërkuar brenda përbrenda gjykatave,e jo nëpër kuleare kafanesh.

Të mos harojmë,se ligji luan një rol ndërmjetës në konfliktin që ekziston ndërmjet njerëzve.Shumica e gjykatave në Kosovë kanë të bëjnë me rastet si përshembull: pronarët kundër qiramarrësve,kreditorët kundër debitorëve,të damtuarit nga aksidentet kundër organizatave siguruese,nëpunësit kundër punëdhënësve etj.Vendosja e gjykatave dhe e veprimtarisë që ato përmbushin në këtë drejtim, bën të nevojshme se çfarë përfaqësojnë gjykatat në Kosovë dhe cilat janë rolet që ato luajnë në shoqëri? Duhet pranuar dhe është evidente se kuptimi që kemi për marrëdhëniet ndërmjet gjyqësorit dhe mediave është tepër i mangët.

Prandaj, po kështu, ndoshta, duhet edhe mediat e shkruara dhe elektronike të bëjnë vëzhgime të shumta,gjatë kohëve të ndryshme,me qëllim që të shmangin nxjerrjen e përfundimeve të gabuara për shkaqet dhe pasojat.A neglizhohet roli i mediave në sistemin gjyqësor kosovar?A duhet të kujdesemi që gazetarët të mos jenë kasnec të gjyqëtarëve?A ekziston boshllëku i besimit ndërmjet mediave dhe gjyqësorit? Çështja nuk është nëse gjyqtarët bëjnë ligjin,por kur,si dhe në çfarë mase-kjo është ajo që ka mbetur për tu zgjidhur.

shkruan:

Valentin Batalaku
Copyright www.agimi.com 2002