– Hulumtimi “Cilat janë problemet që më së shumti i preokupojnë qytetarët e Prishtinës” është bërë në kaudër të kursit “Metodat e hulumtimit empirik” Projekti i këtij hulumtimi është punuar nga disa studentë të Sociologjisë, Viti i II-të.

Hulumtimi është bërë me qëllim që t’i vëj në pah problemet e shumta për të cilat aq shumë flitet por nuk ka kurrfarë projekti i cili do t’i identifikonte ato në mënyrë shkencore. Duke u nisur nga ky qëllim, pas punës 6 javore që është bërë, janë arritur disa rezultate nga të cilat shpresojmë se do të kemi dobi të gjithë, përfshirë këtu edhe komunën e Prishtinës.
Me qëllim që ky hulumtim t’i identifikojë problemet sa më mirë, është punuar me pyetësorë të hapur, i cili përbërhet nga 23 pyejte, që janë të ndara në tri grupe:

1. Grupi i pyetjeve në nivel të lagjes
2. Grupi i pyetjeve në nivel të qytetit (Prishtinës) dhe
3. Grupi i pyetjeve në nivel të vendit (Kosovës)

Për të pasur përfaqësim sa më të mirë të opinionit të qytetarëve, Prishtina është ndarë në disa zona që përfshijnë disa lagje. Në bazë të madhësisë së lagjes është caktuar numri i respodentëve. Numri i respodentëve është 100. Caktimi i tyre është bërë me metodën e mostrës së rastit. Kur dihet se Prishtina i ka rreth 500 – 600 mijë banorë, përfundimet e këtij hulumtimi nuk mund të jenë shumë përfaqësuese për qytetin e Prishtinës, mirëpo në “vija të trasha” do të tregoj për shumë probleme, si dhe preventivat që duhet të mirren…

Analiza e të dhënave tregon se qytetarët e Prishtinës janë të preokupuar me disa probleme esenciale që kërkojnë zgjidhje të menjëhershme.
Infrastruktura, papastërtia, janë problemet kryesore me të cilat preokupohen banorët e të gjitha lagjeve të përfshira në hulumtim. Kur kemi parasysh se hulumtimi përfshinë të gjitha lagjet kryesore të Prishtinës, atëherë del se këto dy probleme të lartëpërmendura nuk janë vetëm probleme të lagjeve të vecanta por janë probleme me të cilat përballet i tërë qyteti i Prishtinës.
Përvec problemeve në nivel të lagjeve, kemi hasur edhe në shumë probleme të tjera edhe më të mëdha, dhe më të përgjithshme, e të cilat probleme janë brengë e madhe e të gjithë qytetarëve. Me këtë rast, nga të gjitha problemet e identifikuara, ato më kryesoret të cilat janë preokupim i madh i qytetarëve të Prishtinës janë: papunësia, papastërtia, infrastruktura e dobët, parkingu, shërbimet e dobëta publike, komunikacioni i dendur, ndricimi i lagjeve, qentë endacakë, mungesa e furnizimit me ujë, rrymë, ngrohje etj. Në njërën nga pyetjet, ishte edhe ajo rreth asaj se Cka do të kishit ndërruar në Prishtinë, 10% e respodentëve janë përgjigjur se do ti ndërroja njerëzit. Në anën tjetër si problem mjaft i përmendur nga ana e qytetarëve është edhe problemi i quajtur mbipopullim. Një numër majft i madh i respodentëve mendojnë se kapacitetet e rrugëve, infrastrukturës, dhe të shërbimeve publike të Prishtinës janë të vogla për një numër kaq të madh të banorëve.
Problem tjeter që i preokupon qytetarët e Prishtinës është edhe ai i ndërtimeve pa leje. Në pyetjen se Cka ju pengon më së shumti në qytetin e Prishtinës, rreth 12 % të respodentëve janë përgjigjur se problemi i ndërtimeve pa leje duhet të rregullohet sa më shpejt. Ka respodent që edhe japin zgjidhje për këtë problem duke thënë se ato duhet rrënuar sa më shpejtë dhe do të ishte shumë keq po që se këto objekte do të legalizohen.
Parkingu gjithashtu është një problem që kërkon zgjidhje të menjëhershme. Nuk është cudi që një nga pyejtet tona se ku do t’i investoni paratë e suficitit të buxhetit, qytetarët të përgjigjen se ato para do ti investonin në ndërtimin e parkingjeve.
Për këto dhe shumë probleme të tjera qytetarët e Prishtinës akuzat e tyre iu drejtonin kuvendarëve. Rreth 61% e respodentëve mendojnë se ka papërgjegjësi në kryerjen e punëve nga komuna.

Problemet që i kanë zbuluar qytetarët janë shumë të shumta dhe të natyrave të ndryshme, duke filluar që nga problemet e infrastrukturës deri tek problemet në kuadër të vendit (Kosovës). Duke pasur parasysh këtë, e kemi parë shumë të arsyeshme që edhe pse ky hulumtim ka qëllim që ti tregoj problemet e qytetarëve të Prishtinës, ti përmbaj edhe disa pyetjet që kanë të bëj me “politikën shtetërore”.
Në këtë aspekt problemet si: statusi final, papunësia, zhvillimi ekonomik, kompetencat, standardet, kanë zënë një vend të rëndësishëm. Vlen të përmendet se rreth 70% e respodentëve mendojnë se problemi që duhet dhënë më së shumti prioritet është problemi i Statusit të pazgjidhur të Kosoves.

Si grup punues i këtij hulumtimi të vogël, mund të vijme tek disa konkluzione jo shumë të dëshirueshme. Në bazë të të dhënave të fituara kuptojmë se për qytetarët e Prishtinës është mjaft vështirë të mbijetohet në Prishtinë. Problemet që tani ekzistojne në Prishtine mund ti ndajmë në dy grupe të imagjinuara:

a) problemet serioze (papunësia, papastërtia, infrastruktura, rryma, uji, ngrohja, rruga, ndricimi, dukuritë shëmtuese të shoqërisë) si dhe

b) problemet e luksit (ndërtimin e parkingjeve nëntokësore, ndërtimin e qendrës sportive, metroja etj.)

Nga kjo nenkuptojme se për shkak se të ashtuquajturat probleme serioze janë të shumta, ne rekomandojmë dhe njëkohësisht bëjmë thirrje që të punohet sa më shumë që t’i zbusim këto probleme dhe dalëngadalë edhe t’i eliminojmë.