Një përzierje e rokut, muzikës etnike dhe xhazit. David Bowie rrëfen diskun e tij të ri. Jetën e ndarë mes dy familjeve dhe pasionit të të shkruarit

Që nga dita kur u kap për të parën herë nga radarët, në vitin 1969 në rolin e një astronauti të braktisur në hapësirë, David Bowie i ka mbajtur të impenjauar fansat dhe kritikët. Gati gjysma e zbavitjes qëndron pikërisht tek ndjekja e këtij artisti ekstaravagant në të gjitha trillet e tij, e të mundohesh që çdo herë të parashikosh çmund ti sajojë mendja. Me gjithë shndërimet e tij të mëdha, deri në punën më të fundit, Bowie thotë: Si artist dua të jem i aftë që ti çudis njerëzit gjithmonë. Kohë pas kohe ndjej me të vërtetë nevojë të tronditem nga ana muzikore për të zbuluar nga filimi se çmë shty që të merresha me muzikë. I ndjekur nga një koncert live, transmetuar nëpërmjet satelitit në sallat kinematografike të gjysmës së botës, cd-ja e tij e fundit Reality, [e njëzetegjashta e realizuar në studio], ka dalë në shitje në mes të shtatorit. Gjenden në të balada të rokut, tipike të muzikës së Bowit, si kënga elektroakustike New killer star, këngë me shije etno-orientale si Never get old, apo ritme të xhazit në Bring me the disko king. Dalja e albumit do të pasohet me një tur koncertesh që do të nisin në Kopenhagen në 7 tetor për të përfunduar në Milano në 23.

Duke pasur parasysh edhe background-in tuaj, të mbushur gjithë fantazi, të habit titulli i diskut Reality, realitet. Si erdhët tek kjo zgjedhje?
Mendoj se kjo erdhi nga lodhja që më kishte kapur ngaqë fjala realitet përdoret në mënyrë kaq të rëndomtë për të përshkruar gjithë të tjerat. Kjo fjalë ka filluar ta humbë kuptimin e saj. Kopertina e diskut tim është një fumeti, gjë që beson se e dëshmon me forcë qëllimin tim të vërtetë, domethënë as që ka të bëjë me fjalën realitet.

Në dy albumet tuaja të fundit, Hours dhe Heathen, këngët janë të lidhura me tema dhe vija narrative. Kështu ndodh edhe në këtë të fundit?
Jo, nuk është gjë tjetër veçse një përmbledhje këngësh. Këngë që doja ti regjistroja dhe që i kisha të shpërndara gjithandej. Të gjitha janë 12 pjesë dhe mendoj se kështu funksionojnë më së miri. Shumë prej tyre trajtojnë atë temë që unë e quaj si aspektin më negativ të gjërave: vetminë dhe monotoninë. Dy apo tre prej tyre në mënyrë të veçantë kanë të bëjnë me prishjen e familjeve.

Në fjalët në fillim të këngës New Killer Star, përmendet edhe Battery Park, një vend pranë World Trade Center.
Kënga reflekton për fantazmën e tragjedisë të ndodhur në atë vend, por nga kjo unë përpiqem të nxjerr diçka pozitive, siç është përshembull lindja e një ylli të ri. Eshtë e thjeshtë të vështrojmë nga niveli aktual i gjërave dhe të mendojmë se gjithçka po shkon drejt shpërbërjes. Eshtë e tmerrshme, por
duhet të nisemi nga mendimi që nga çdo monstruozitet del edhe diçka e mirë. Kam luftuar me energji për këtë, është një luftë për të gjetur arsye për të shpresuar.

Të kesh pas shpatullave një martesë të qëndrueshme, me një vajzë të vogël, a ju ndihmon të ndiheni optimist?
Nuk shoh tjetër mundësi. Nuk kam se si ti them vajzës sime dy vjeç e gjysmë: E di si është puna, na erdhi fundi. Fat të mbarë. Nuk mund ta bëj. Duhet të gjej aspekte pozitive tek e ardhmja. Nëse nuk do të kisha vajzën e vogël, nuk do të isha ndoshta kaq i shqetësuar. Por nga ana tjetër e kam të lehtë të jem nihilist. Nuk jam krejtësisht i bindur se kemi evoluar shumë nga ana e ndjeshmërisë që nga koha kur njerëzit jetonin në shkolla. Nga ana teknologjike, natyrisht, gjërat kanë ecur përpara me një shpejtësi që ne nuk mund ta kontrollojmë, por niveli ynë shpirtëror dhe emotiv ka mbetur pas.

Për vajzën tuaj, a keni shkruar një këngë të ngjashme me atë që keni shkruar në vitin 1971 për djalin tuaj?
Jo, i kam rezistuar këtij tundimi. Tani, në vend që ta tregoj diçka me këngë, parapëlqej ta bëj me anë të gjesteve. Dikur kam shkruar një këngë për tim bir sepse në atë kohë nuk qëndroja aq sa duhej me të. Isha ambicioz, kërkoja të isha i pranishëm gjatë gjithë kohës në botën e muzikës. E çnuk do të jepja që të më kthehej edhe njëherë ajo kohë për ta rijetuar me tim bir kur ishte fëmijë. Dhe nuk do të përsëris kurrsesi të njëjta gabime me vajzën.

Duke ardhur nga një shkollë e artit viziv, a ju ka ndihmuar ndonëjherë vizatimi gjatë procesit të kompozimit të këngëve tuaja?
E kam përdorur për të kapërcyer bllokimet krijuese e për të arritur të çoj deri në fund një këngë që mund të më ketë ngecur në njëfarë pike. por për momentin, pasioni i pikturës nuk është prezent në jetën time. Gjithsesi, me mbarimin e turit të koncerteve, kam disa projekte që më grishin së tepërmi, disa projekte që kanë të bëjnë me disa lloje skulpturash që dua ti realizoj patjetër.

Ndërkohë janë pritur mjaft mirë disa portrete artistësh që ju keni shkruar në Modern Painters.
Dua të them që më ka pëlqeyr së tepërmi të trokas në derën e disa piktorëve të famshëm e tu them: Mirëdita, jam intervistuesi juaj. Ishte fantastike. Ndër të tjera i kam bërë edhe intervistën e fundit Lichtensteinit, rreth dy javë përpara se të vdiste. Ishte një përvojë e Jashëtzakonshme. E adhuroja me të vërtetë. Mes intervistave që më kanë shpërblyer më tepër, ka qenë ajo që bëra me Balthus-in. Fola me të për rreth katër orë, askush nuk e kishte parë për njëzetë vjet.

A ishit takuar ndonjëherë me Warhol-in para se të shkruanit këngën Andy Warhol?
Jo kurrë, por historia është më e gjatë. Kur e ndoqa njëherë nga pas, ai më urreu menjëherë. Dikush erdhi dhe më tha: O zot, Andy ju urren. Në fakt takimi i parë nuk shkoi mirë. Ishin këpucët e mia ato që e kishin goditur. Dhe ja ku e gjetëm një argument për të cilin të flisnim. Atij i pëlqenin këpucët e mia. I pëlqenin llahtarisht shumë. Dhe kjo e theu akullin. Andy ishte vërtet një tip i habitshëm.

Në vitet 80, para se të takonit gruan tuaj, keni kaluar shumë kohë i vetëm. Shumë artistë dhe shkrimtarë janë në luftë të vazhdueshme me këtë dilemë të vetmisë. Po ju çmendoni?
Eshtë një pyetje e vështirë. Për mua është më mirë të kesh një familje. Por që kjo është edhe gjëja më e mirë për një shkrimtar, nuk jam dhe aq i sigurt. Sigursiht, familja bën që ta spostosh qendrën e vëmendjes. Vetëm nëse vendos që të mos kesh asnjë përgjegjësi. Në ditët e sotme nuk sillem më në këtë mënyrë, pasi mendoj se të jetuarit vetëm nuk është dhe aq magjik sa mund të mendojë ndokush. Dhe sepse mendoj se tani jam më mirë. Gjatë martesës mendoj se edhe të shkruarit më është përmirësuar në një mënyrë të pabesueshme. Prandaj mund të them se qëndrimi me njerëz të tjerë është më i mirë për mua, edhe si shkrimtar.

Keni prodhuar disqe për gati dyzetë vjet rresht. A e mbani mend se çju shtyu ti futeshit kësaj rruge?
Little Richard. Nëse nuk do të kishte qenë ai ndoshta nuk do të kisha investuar kurrë për të ardhmen time si muzikant. Kur isha nëntë vjeç dhe për të parën herë shikova Little Richard në një film që shfaqinin në qytet, - ndoshta mund të ishte Girl Cant help, apo edhe ndonjë tjetër ndoshta,- duke parë ata katër saksofonistë që qëndronin në skenë u zhyta thellë në mendime: Dua të bëj pjesë patjetër në atë grup. Dhe për ca vjet me radhë ambicja ime më e madhe ishte që të punoja në një bandë që ti binte saksofonit prapa Little Richard. Dhe pikërisht nga kjo më dhuruan saksofonin tim të parë. Dhe me të marrë saksofonin mendova: tani duhet të më mësojë dikush. Pikërisht për këtë qëllim nuk lija kopje të melody Maker pa shfletuar dhe në këtë mënyrë zbulova se saksofonistët më të mirë të atyre kohëve ishin Tubby Hayes dhe Ronnie Ross. I kërkova në librin e telefonave dhe zbulova që Ronnie Ross banonte në Aubington. Ishte një saks-bariton i famshëm i xhazit anglez. Isha nëntë apo dhjetë vjeç dhe e telefonova duke i thënë: Alo, më quajnë David Jones dhe im atë sapo më ka ndihmuar duke më blerë një saksofon të ri dhe kam nevojë të më jepni leksione. Dhe ai mu përgjigj me një aksent të fortë të klasës punëtore: Unë nuk jap mësime, merrem me xhaz. Unë i thashë se doja të mësoja me të vërtetë dhe ai ma ktheu: Mirë atëherë, çdo bësh të shtunën në mëngjes? Ju përgjigja se nuk do të bëja asgjë dhe ai më tha: mirë atëherë, nëse arrin të vish këtu do të hedh një sy.

Dhe si përfundoi?
Për tre apo katër muaj më dha mësime gjatë të shtunave në mëngjes. I hipja autobusit dhe shkoja deri në shtëpinë e tij. Shumë vite më pas, prodhova albumin Transformer të Lou Reed, dhe vendosëm se do të ishte shumë mirë të kishim një saks-bariton në disk. Kështu telefonova Ronnie-n dhe ai luajti pjesën fantastike në fund të Walk on the Wild Side. Në atë kohë njihesha si Ziggy Stardust, flokë të kuqe, pa vetulla, çizme të larta. Me të mbaruar regjistrimi i fola: Si po ja çon? dhe ai mu përgjigj: Ah po, ju jeni ai Ziggy Stardust, apo jo. Dhe unë i thashë: Më thërrit më mirë David Jones. Kurse ai mu përgjigj: Nuk të njoh mor bir. Atëherë unë i thashë: Përpiqu të kujtosh këtë: alo, jam David Jones dhe im atë sapo më ka ndihmuar duke më blerë një saksofon të ri.... Dhe Ronnie mundi të më thoshte vetëm O zot!. Aq që e kishte kuptuar se unë isha ai djaloshi që dikur kishte qenë në shtëpinë e tij.