DIBRAN TAHIRI: "UJKU I VJETËR" I SKENËS KOSOVARE

Ai është një burrë intelegjent. Di të depërtojë në thellësi të gjërave. Bota e tij është përplot enciklopedi, është e mbushur plot nostalgji për të kaluarën. Ai e beson, e sheh botën me syrin e tij, larg, sikurse edhe mendon, dhe gjithçka që përcjell është edhe brenda këtyre kontureve, brenda këtij sinqeriteti… Fjalët e tij, gati gjithmonë bien bukur, ngase bota e këtij aktori është e pastër, e brishtë, por shumë e sinqertë…

Ka kohë që e thërrasin babi i Korabit, Zanës, Ardit dhe Almës. Mirëpo e quajnë edhe burri i Dritës dhe dhëndri i Skënderit. Ai gjyshen e “Familjes Moderne” e ka vjehërr. Dini, “plaku” i serialit shumë të përcjellë nga publiku kosovar “Familja moderne” është njeriu që sfidon gjithçka që i del para vetës. Ky është Dibran Tahiri, njeriu shpirtbutë i përditshmërisë, dhe pushtetploti i “Familjes moderne”, aktori që të lë të kuptosh se është i kërkuari dhe më i preferuar i kohës, i cili është i lidhur për skenën, artin, dhe të bukurën që moti… Personazhi më serioz dhe më i rreptë i “Familjes moderne”, Dini, përmes një humori të hollë pasqyron aktualitetin nëpër familjet kosovare , raportet prind-fëmijë, të cilat përputhen në shumë prizme me realitetin e ri kosovar. Thjeshtësia, origjinaliteti në skenë, lëvizjet e tija plot gjallëri, nazet e një udhëheqësi familjar, të cilat rimojnë me kohën, e kanë bërë Dibranin, tashmë të njohur si babai i “Familjes Moderne””,yll të artit shqiptar dhe aktorin më të dashur të elitës kosovare. Pedantëria dhe sinqeriteti i tij duket sikur i jep një imazh të bukur artit shqiptar. Aktori shpirtbutë mitrovicas, ka një numër të madh të “elektoratit” të tij artëdashës. Po ta tërheqësh një paralele nga Dibrani deri te Dini, rruga është plot labirinthe për të arritur deri te dy botërat, të cilat janë definitivisht të kundërta. Dibrani në jetën e përditshme kurrë nuk ka qenë baba dhe i martuar, është indiferent ndaj politikës dhe është shumë tolerant. Në krahasim me përsonazhin e “Familjes moderne”, Dibrani në jetën e përditshme është shumë i qetë, aspak nervoz, tolerant, ka shumë mirëkuptim, dhe në qoftë se ai nuk mund të ndryshojë diçka atëherë shumë thjeshtë tërhiqet dhe i përcjell gjërat në heshtje. Kurse Dini është shumë temperament, udhëheqës i një partie dhe njeri që nuk lëshon pe dhe iu tregon fëmijëve të tij të lazdruar herë pas here se ende është ai “ujku i vjetër”. Fëmijët e “Familjes Moderne”, e dinë atë dhe nuk ia teprojnë. Serioziteti i Dibranit dhe burrëria e Shemsedin Gashit në “Familjes moderne”, të lënë të kuptosh se Dibran Tahiri është aktori që di të “notojë” në çdo “oqean” qoftë edhe në atë që ndoshta është vështirë të kalohet edhe me “barkë”.

Karriera… roli i parë…roli në filmin kroat

Një burrë elegant, me mjekër të thinjur, sy depërtues dhe paksa me një instikt të vacantë që shprehin botën e një artisti, me sakon dhe pantollonat e zeza, padyshim se është një Omar Sharif, por i kohës sonë. E sheh të ulur në një qoshe të restorantit te “Teatri Kombëtar”, një çantë të vogël para tij, së bashku me një çaj “hibiskus”.

Një palë syze komode, por me dioptri, theksojnë edhe më shumë vështrimin e çiltër dhe po aq të sofistikuar, të aktorit kosovar.

Ai është një burrë intelegjent. Di të depërtojë në thellësi të gjërave. Bota e tij është përplot enciklopedi, është e mbushur plot nostalgji për të kaluarën. Ai e beson, e sheh botën me syrin e tij , larg, sikurse edhe e mendon, dhe gjithçka që përcjell është edhe brenda këtyre kontureve, brenda këtij sinqeriteti… Fjalët e tij, gati gjithmonë bien bukur, ngase bota e këtij aktori është e pastër, e brishtë, por shumë e sinqertë, …
Ngadalë me një zë të trashë tamam mashkulli,e fillon tregimin e tij për fillimin e karierës. Fillon me një thjeshtësi sa më shumë që është e mundur, sepse siç thotë ai po të përshkruajë në tërësi karierën, do të duhej një gazetë e tërë.

Ka lindur pas Luftës së Dytë Botërore, në kohën e të ashtuquajturës “rindërtimit të vendit”. Babai i tij ka qenë minator, punëtror dhe prind i mrekullueshëm, i cili qysh atëherë e kishte parasysh që duhet t’i shkollojë fëmijët e vet. Ka qenë i bindur asisoj, shkollimi mund t’i shpien fëmijët e tij përpara, dhe pas mbarimit të shkollës fillore edhe gjimnazin në Mitrovicë, Dibrani i ishte drejtuar kryeqendrës ku po atë vit në Prishtinë (1967), ishte hapur studio për teatër, film dhe radiotelevizion. Ishte gjenerata e parë ku ripërtërihej ansambli i atëhershëm me aktorë të mrekullueshëm.

“Isha si gjeneratë e parë pas Shani Pallaskës, Istref Begollit, Muharrem Qenës… ne ishim ata që do të vinim vazhdimësi e këtyre aktorëve të mëdhenjë të teatrit të atëhershëm që quhej krahinor”, thotë Dibrani duke treguar se kuadrot që ligjeronin atë kohë në atë studio ishin nga gjithë ish-Jugosllavia, në mungesë të kuadrove vendore.

Ishin profesorë për lëndë të aktrimit, dikcionit, teknikës së zërit, të levizjeve skenike.

“Pas diplonimit unë pata fatin të punësohem në Teatrin Kombëtar, dhe menjëherë erdh roli im i parë në shfaqjen “ Duke pritur Godonë”. Atëbotë ne korrëm një sukses të madh me këtë shfaqje, shfaqja ishte shumë heterogjene, kjo mblodhi disa gjenerata aktorësh të cilët dëshmuan në një nivel të lartë të asaj kohe. Kjo sigurisht se ishte shfaqja më mirë pas “Ervehesë””, tregon aktori Tahiri.

U arrit ai sukses sepse jugosllavët shqiptarët i quanin pakicat, ishte mënyrë e dhunshme, dhe padyshim aktorët e atëhershëm kosovarë dëshmuan se nuk janë pakicë, por fuqi kulturore.

Roli i Dibranit në shfaqjen “Duke pritur Godonë” ishte roli i Likit.

“Ky rol kërkonte një përgatitje të madhe psiko-fizike. Përpos asaj më duket se bashkë me regjisorin jemi munduar të japim diçka më shumë se çka kërkonte roli”, është shprehur Dibrani.

Atëbotë ishte vetëm 22 vjeçar. Ai ende edhe sot e kësaj dite mbanë letra nga adhuruesit e tij për falemenderimet dhe përshtypjet e tyre për atë rol që ai kishte luajtur.

“Pas hapjes së Universitetit në Prishtinë, unë e regjistrova gjuhën frenge, mirëpo nuk e kreva, për shkak të angazhimit të madh që kisha në Teatër”, thotë Tahiri.

Ai tregon për atë kohë kur “Teatri Krahinor”, mblidhte të gjithë talentët më të mirë të Kosovës.

Nuk ishte teatri i vetmi vend të cilin aktori Tahiri e kishte shijuar. Ai ka marrë pjesë edhe në shumë filma.

“Viti 1971 në ish-Jugosllavinë përgatitej filmi “Dashuria e parë”, gjirohej në bregdetin dalmatin. Regjisori Zoran Gjalliq, i cili pati bërë një serial të filmave më të shikuar për të rinjë, ishte ai i cili përgatise atë film.

Në rolet kryesore ishin Faruk Begolli me disa aktore Lila Llashiq, Vesa Mallohogjiq…nga Zagrebi, deshi fati që një aktor nga Zagrebi u sëmur dhe atëherë më ftuan mua në atë film që ta zëvëndësojë atë përsonazh, ky ishte edhe roli im i parë në film”, kujton me nostalgji Tahiri.

E kishte ftuar regjisori Zoran Gjalliq së bashku me drejtorin e “Kosovafilmit” Abdurrahman Shala.

“I hipa trenit dhe shkova prej Splitit në Makarska, edhe aty u vendosëm në një hotel në bregdet. Ishte një pushim jashtëzakonisht shumë i mirë por edhe onorari vinte.

Sekuenca ime xhirohej diku kur pritej një kohë me diell, mirëpo nuk kishte ato ditë kohë me diell, kështu që unë pushova një pesëmbëdhjetë (15) ditë atje, në llogari të ekipit”, është shprehur Dibrani.

Do të thotë që aty filloi kariera e tij e vogël në film. Mirëpo gati në të gjitha projektet e “Kosovafilmit” ai ka marrë pjesë.

“Kam marrë pjesë në filmin e Isa Qosës “Proka”, “Përroi vërshues”, “Era dhe Lisi”...”, tregon Dibran Tahiri.

Se cilën nga këto dyja do të zgjidhte, teatrin apo filmin, ai thotë se para kamerës ndihet më mirë.

“Derisa erdh “Familja Moderne”, unë kam menduar që në teatër e ndiej vetën më mirë, kurse tash po e ndiej vetën më mirë në ekran. Disi ky interpretimi intim më dukët më i natyrshëm, më i thjeshtë, më i sinqertë, më shumë po më përshtatet përpara kamerës”, thotë Tahiri duke vazhduar se atij i përshtatet si natyrë, megjithëse fshehtësitë e interpretimit para kamerës dhe në skenë kurrë nuk mund të hulumtohen deri në fund.

Ai flet për rastin e Merlon Brandos aktorit holivudian i cili e ka gjetur atë formulën e interpretimit të superstrukturimit, formulën e aktrimit shumë të thjeshtë, dhe shumë facionante, shumë bindëse.

Do të thotë ai mendon se më shumë i fle interpretimi para kamerës edhe pse teatri për të mbetët dashuria e parë dhe e paharruar.

“Familja Moderne”…

Duke treguar për serialin vendor, ku ai është mund të themi në rolin kryesor, Dibrani tregon se si u fut në këtë botë.

“Ishte ‘Viti i Ri’ 2002, producente në television ishte z. Linda Abrashi – Shala, dhe ajo e kishte angazhuar Virtyt Kelmendin skenaristin, ta shkruaj një komedi për një familje aktuale kosovare.

Ai ia ofron skenarin dhe i pëlqeu ajo. Së bashku me Fatos Berishën regjisorin janë koordinuar bukur dhe i kanë ndarë rolet dhe në rolin e Dinit këta dy më kanë propozuar mua”, tregon mënyrën e inkuadrimit në këtë serial Dibrani duke u shprehur më tej se ata e kishin ftuar në bisedë, Dibrani e kishte lexuar skenarin dhe e ka parë që roli i ishte përshtatur. “Cila është më interesante? Mua më pëlqeu edhe ndarja e roleve tjera, të gjithë aktorëve të cilëve u ishin ndarë rolet, mua më pëlqeu edhe më shumë, angazhimi i atyre aktorëve të mrekullueshëm, si ishte Leze Qena, Myrvete Kurtishi, Armond Morina , Luan Jaha, Yllka Gashi, Vlora Merovci, Xhejlane Godanci, Nëntor Fetihu. Ishte një ekip jashtëzakonisht i mirë, dhe ta them të drejtën mu duk vetja se isha në një familje, sepse me këta aktorë unë kisha punuar edhe më herët”, ka thënë Dini i “Familjes Moderne”.

Ai thotë se ata pjesmarrësit e “Familjes moderne” kanë pas një punë shumë të vështirë.

Kanë bërë përpjekje që një “armatë” të tërë shikuesish të serialeve të huaja, latino-amerikane, do të thotë t’i kthejnë nga një serial vendor. Dibrani këtu e sheh suksesin e këtij seriali, sepse siç thotë ai merret me problemin e mentaliteteve tona të cilat përballën përballë humorit.

Me këtë edhe Dibrani e sheh suksesin dhe thotë se kjo pikërisht i ka shtyrë ata që të mobilizohen.

“Xhirimi te ne shkon shumë ngadalë, Fatos Berisha punon me shumë përgjegjësi së bashku me Ilir Bokshin dhe Mentor Shala të cilët edhe këta dy të fundit i kanë bërë disa episode të këtij seriali.

Dibrani flet edhe për marrëdhëniet dhe harmoninë e “Familjes Moderne”.

Ai thotë se marrëdhëniet e tyre deri më tani janë fenomenale të mira.

“Deri më tani janë punuar pesëdhjetë(50) episoda, dhe të punohen kaq episoda pa asnjë problem kjo më befason edhe mua dhe më çudit, nuk ndodh asnjë ekces as edhe më i vogli ngase dëshira e madhe për të kontribuar, dhe ngase ky është seriali i parë në gjuhën shqipe që jepet në një television, natyrisht duke pas parasysh edhe suksesin e madh në publik të serialit”, shprehet Tahiri.

Ai thotë më tej se “Familja Moderne”është një çast i vogël historik për ne, sepse megjithatë serial shqip më të gjatë nuk ka pasur deri më tani

Dini & Dibrani…jeta private…filmat “Western”…

Është një rrugë përplot zig-zage, që të shpien te dy botëra, te Dini i “Familjes Moderne”dhe Dibrani i përditshmërisë.

“Unë në jetën e përditshme nuk jam baba, në serial duhet ta luaj rolin e babait me disa fëmijë të lazdruar të formoj raport me fëmijët, nuk do të thotë se unë nuk e njoh ndjenjën e raportit të prindit me fëmijën, sepse unë kam pas motra dhe vëllezër shumë më të rinjë se unë dhe kam marrë pjesë në zhvillimin dhe rritjen e tyre”, tregon për jetën e tij Dibrani, aktori kosovar.

Ai thotë se bota e Dinit dhe Dibranit ndryshon. Ndryshon në shumë segmente. Në jetën private ai është shumë i qetë, aspak nervoz, është tolerant, ka mirëkuptim, dhe në qoftë se ai nuk mund të ndryshojë diçka atëherë shumë thjeshtë tërhiqet dhe i përcjell gjërat në heshtje.

“Deri diku pajtohem me Dinin se në të shumtën e rastëve Dini tërheq dorë. Në pamundësi për të ndryshuar diçka ai lëshon pe”, bën dallimin e dy botërave Dibrani, duke treguar se Dini është më temperament, ka kohë kur edhe shpesh dominon në familje, dhe herë pas here të tregojë se është ai “ujku i vjetër”. Dhe natyrisht fëmijët e “Familjes Moderne”, e dinë atë dhe nuk ia teprojnë. Këtu është edhe ngjashmëria dhe dallimi mes personazhit dhe Dibranit.

“Në jetën private unë nuk jam në asnjë parti politike, por edhe nuk jam apolitik.

Politika më ka interesuar që nga bankat shkollore. Kur ne sot në Kosovë po e ndërtojmë gjithçka nga fillimi, njeriu nuk guxon të jetë indiferent, por jo në atë kuptimin të bëjmë të gjithë politikë dhe t’i mësojmë politikanët të bëjnë politikë. Por duhet përcjellë vazhdimisht se çka po ndodh me fatin tonë. Vetëm një gjë mua më brengos, lufta për pushtet”,- thotë Dini i serialit.

Ai shprehet edhe më tej dhe futet në ujërat që ndoshta nuk di të notojë, mirëpo megjithatë mundohet të del deri në breg.

“Gjatë karierës time unë kam interpretuar shumë role të politikanëve, dhe e di se çka do të thotë të jesh pushtetar dhe e di se sa e butë është karriga dhe pushteti. Njeriu që rri shumë vite në karrigë, në një vend udhëheqës është ai devertimi i tij, dhe njerëzit që janë përreth tij fillojnë të sillen në mënyrë të çuditshme. Ata mendojnë se atij ia ka dhënë zoti pushtetin dhe duhet të vazhdojë sa të jet gjallë”, ka thënë Dibrani.
Në jetën e përditshme Dibran Tahiri nuk është i martuar, por gjithmonë në jetën e tij e ka pasur dikë që ka bashkëjetuar. Mirëpo Dibrani nuk ka dëshirë të flet më tepër për jetën private të tij.

“Këtë formë të jetës unë vet e kam zgjedhur me dëshirën time, mirëpo unë nuk dua të jem shembull, dhe nuk do t’i preferoja dikuj tjetër kështu, le të veprojë gjithkush ashtu si mendon vet”, porosit Tahiri.

Ai edhe vëllezërve dhe motrave të tij iu ka thënë që mos ta marrin shembull, por të gjithë ata sot janë martuar, fejuar dhe e vazhdojnë jetën e tyre.

“Unë jetoj ndryshe, kurrë nuk i kam thënë jo as martesës, as fejesës, unë më shumë i jam përqendruar profesionit , nuk kam qenë i martuar kurrë.

Tash jetoj me… ajo duhet të jetë një pjesë e sekretit tim”, ka thënë Dibrani duke qenë enigmatik sa i përket jetës së tij private.

Dibrani sikur që moti e ka pasur një vërejtje. Ai thotë dhe nuk beson as vet për aktorët që e kanë interpretuar komplet Shekspirin, aktorët të cilët e kanë interpretuar pjesën më të madhe të dramaturgjisë botërore, rolet kryesore të kësaj dramaturgjie, dhe të mos ftohen kurrë asnjëherë para studentëve këta aktorë, jo për të ligjeruar siç shprehet ai, por për të qenë aty dhe të dëshmojë Dibran Tahiri ose ndonjë aktor tjetër për sukseset, të dëshmojë para studentëve të aktrimit, për sukseset që ka pasur, por thjeshtë t’iu thotë studentëve ku ka dështuar Dibran Tahiri dhe pse ka dështuar. Thjeshtë shprehet Dibrani, aktorët e mëdhenjë jo të ligjerojnë ndoshta aty, jo të marrin rrogë prej tyre, t’iu marrin studentëve onorarin, por të këmbejnë mendime në këtë profesion.

“Unë i gëzohem sukseseve të aktorëve, jo vetëm te ne por edhe në botë, sepse marrja e çmimit “Oskar”, ai e nderon edhe profesionin tim, është nder për mua edhe unë duhet të gëzohem. Unë, është e natyrshme që i gëzohem suksesit të aktorëve të rinjë sepse përmes tyre edhe emri jonë jeton më gjatë. Aspak nuk mendoj se ata janë konkurentët e mi”, është shprehur Tahiri.

Duke pas fjalën te çmimi “Oskar”, dhe tek aktorët e huaj, ai tregon edhe për mbresat dhe cili aktor i pëlqen.

“Kam qenë i preokupuar me filmat “Western”, thjeshtë kanë qenë filma për argëtim. Filmi i cili “Ndodhi njëherë në perëndimin e egër”, Henri Fonda, Çarls Bronson, Klaudia Kardinale, në rolet kryesore, më ka lënë mbresa shumë të mëdha, ishte film i cili u shfaq në kohën e rinisë time, për shkak të peisazheve që kam parë aty, dramës, dhe interpretimit të mrekullueshëm të aktorëve në rolet e tyre, natyrisht edhe për shkak të muzikës tepër të mrekullueshme të Enio Morikone që kishte përgatitur për këtë film të mrekullueshëm”, thotë Dibrani duke treguar se ende i tingëllon në vesh ajo muzikë. Atij i kanë pëlqyer dhe ende i pëlqejnë si Spencer Tresi aktor i gjeneratës shumë të vjetër, por gjithsesi, Henry Fonda, të cilin e dallon.

Dibrani dëgjon kryesisht muzikë të mirëfilltë, atë e cila është bazë e muzikës.

“E kam një cd-player, dëgjoj muzikë të mirëfilltë, ajo që është bazë e muzikës, klasike, është e pamundur që mos t’i kthehem Rivaldit. Zakonisht edhe dëgjoj muzikë të filmit e cila më pëlqen pa masë , mirëpo unë dëgjoj çdo muzikë tjetër që është e mirë, e adhuroj edhe çiftelinë kur dikush di ti bie”, ka thënë aktori Tahiri.

Ai kohën e lirë e kalon në teatër, takohet me miq, me kolegë, takohet pothuajse për çdo ditë, shkojnë në kinema ndonjëherë dhe i pëlqen të përcjellë televizionin, përcjellë çdo gjë që jepet në këto tre (3) televizionet tona.

Ditëlindja: Shtator 1946
Vendlindja: Mitrovicë

nga:


Korab Lecaj

Copyright www.agimi.com