Recension:
Mehmet Bobi: “Aforizma”, botoi SHB “Ideali as”, Gjakovë,
2004
Në vend të hyrjes
Emrin e krijuesit Mehmet Bobi, lexuesi i ynë e njeh më tepër
si poet, tregimtar, madje edhe gazetar, por rrallë ndonjëherë edhe
si shkrues të aforizmave. Ky krijues i zellshëm herë pas
here nëpër faqet e gazetave dhe të revistave tona është paraqitur
edhe me aforizma, që deridiku kanë zgjuar kurreshtjen
e lexuesit.
Mehmet Bobi si autor i aforizmave është paraqitur
heret dhe gjithnjë ka korrur një sukses të lakmueshëm.
Por kjo paraqitje e tij ishte e herëpasherëshme dhe
e ndërprerë, prandaj edhe lexuesi i tyre nuk ka mundur
të krijonte një pasqyrë të saktë për
rolin dhe fizionominë e aforizmave të Mehmet Bobit.
Andaj, siç duket, ky krijues i zellshëm, i cili deri
me tash i ka botuar veprat poetike: “E nuk më lenë të qetë”, “Parnasi
im”, “Pak mësim, pak dëfrim” dhe “Një minutë heshtje”,
me në fund vendosi që para lexuesve të vet të paraqitet
edhe me një libër tejet interesant aforizmash me titullin
e njëjtë “Aforizma”.
Strukturimi i librit dhe esenca e aforizmave
Libri i Mehmet Bobit “Aforizma” u botua nga SHB “Ideali as” më 2004
dhe ndahet në dy pjesë: në pjesën e parë që quhet “Aforizma” dhe
në pjesën e dytë që quhet “Satirizma”. Mirëpo,
sidoqoftë, ky në radhë të parë konstituohet
si libër me aforizma që në brendi ka edhe satirën
si mëlmesë primare. Pra, lidhur me këtë që në fillim
mund të konstatohet se edhe pjesa e parë e librit,
pra aforizmat, është e ndërtuar mbi rrafshin e
satirës, e pse jo edhe të sarkazmës çka është gjëja
parësore e këtij lloji letrar. Andaj edhe në aforizmat
e Mehmet Bobit, hetohet deridiku një dozë e tolerueshme
e satirës që ka për qëllim thumbimin dhe
satirizimin e disa veseve, dukurive, të ligave, të këqijave
të individit tonë dhe të shoqërisë në përgjithësi
të kësaj kohe dhe të këtij mjedisi ku jetohet
dhe frymohet. Kështu me penën e tij prej krijuesi,
Bobi shpesh ia arrin qëllimit artistik dhe letrar që të thotë atë që e
mundon në radhë të parë si krijues në këtë kohën
tonë të shoqërisë tranzitore dhe në këtë mjedisin
tonë kaq interesant dhe të pakuptim. Dhe kështu
ai ia arrin disi, që pse jo të çlirohet nga
ato gjëra që janë të këqija, madje edhe
pengesat kryesore të zhvillimit dhe të përparimit
të Kosovës.
Aforizmat e Mehmet Bobit, pothuajse esencialisht prekin të gjitha
poret e jetës të njeriut tonë, pa marrë parasysh
gjininë, moshën, gjendjen sociale, shpirtërore,
ekonomike, e besa edhe bindjet e tij politike. Kështu disa
aforizma kanë për temë, në esencën e
tyre, femrën për të cilën në krijimtarinë botërore
janë shkruar vëllime të tëra. Por, Mehmet
Bobi, femrën e konsideron si krijesën më të shenjtë dhe
më të pasur pa të cilën vështirë se
do të ekzistonte bota. Mirëpo, ai nuk përton që ta
ironizojë atë, përveç që e aforizon,
thënë me gjuhën e tij. Andaj, në disa aforizma
dhe satirizma për femrën në librin e tij ai shkruan: “Femra
që mahnit me bukuri është burim bukurie ose kobi”,
ose “Femra është arenë ku edhe humbja është e
madhërishme”, apo “ Femra është tiktaku i njerëzimit”,
e tjerë.
E veçanta dhe mjeshtria e aforizmave
Një kaptinë e veçantë interesimi i aforizmave
dhe satirizmave të Mehmet Bobit është liria, pavarësia,
flamuri, koprracia, dhelpëria, grykësia, dembellëku,
etj. Këto dukuri dhe disa të tjera që domosdo
dominojnë në këtë libër, me siguri se
do të mbahen gjatë në mend nga lexuesi i vemendshëm,
e pse jo do të jenë citate të mira për disa
të tjerë, të cilët mëtojnë që të hulumtojnë këtë lloj
krijimtarie dhe të mirren me të.
Një mjeshtri e krijimtarisë aforistike të Mehmet
Bobit, qëndron në faktin sepse disa thënie, apo
urti popullore dhe të tjera, ai i fut në thonjëza
dhe pastaj e krijon aforizmin apo satirën e vet e cila për
disa nuanca zgjerohet dhe finksionalizohet autorialisht. Mbase,
kjo nuk ia ul vlerën, por përkundrazi e ngrit librin
në një nivel më të lartë. Për këtë mund
të merrën shumë shembuj si: Qengji i butë i
thithë dy nënë, por përfundon te kasapi” ose “Peshku
i madh e ha të voglin, por të dy i ha peshkatari”,
apo “Libri është burim i diturisë, por jo edhe
i pasurisë”, etj. Pra, pjesa e dytë e satirizmave të këtij
lloji është krijim origjinal i Mehmet Bobit, i cili
potencon domethënien e autorit pa ndonjë sqarim të dukshëm
apo perifrazues, siç është rrezik të ndodhë në raste
të tilla.
Libri “Aforizma” i autorit Mehmet Bobi, që sapo doli nga
shtypi, nga lexuesi mund të vështrohet, përceptohet
dhe kapet nga rrafshe e kënde të ndryshme për
të absorbuar koloritin e tij.
Me këtë libër ky autor ka zbuluar dhe treguar
mjeshtrisht edhe një talent të tij prej krijuesi, i
cili në të ardhmen me siguri do të sjellë edhe
vepra të tjera interesante të kësaj natyre dhe
të këtij lloji.
