Përgatitja e karkalecave të detit

Karkalecat e detit bëjnë pjesë në grupin e krustaceve. Ekzistojnë më tepër se 50 lloje karkalecash që në varësi të vendit ku rriten dallohen për nga: ngjyra, madhësia, konsistenca dhe shija.

Karkalecat për përdorim janë ato të madhësisë mesatare d.m.th të mos jenë të mëdhenj se janë të fortë dhe as të vegjël se nuk kanë tul. Karkalecët e freskët janë ato që kanë këmbët e kuqe dhe pjesën e barkut jeshil. Vetëm nëse gatuhen gati të gjalla mund të kemi garanci për shijen e plotë të tyre. Karkalecat jo të freskët mund të shkaktojnë helmim e sëmundje të ndryshme. Për të shmangur këtë duhet të bëjmë përpunimin e ftohtë në bazë të udhëzimeve si më poshtë:

Vlerësimi i freskisë

•  Karkalecat jo të freskët kuptohen nga ngjyra e këmbëve, e kuqja e të cilave bëhet më e errët.

•  Guacka e përparme u hiqet lehtë, mishi është i rrudhur e pa shkëlqim.

•  Syri është i turbullt e pa ngjyrë

•  Muskujt e lëshuar

•  Mbulesa merr ngjyrë jeshile në të zezë.

•  Ka erë të rëndë.

Nëse duam të ruajmë karkaleca të gjallë, ato i hedhim në një kovë me ujë duke e ndërruar ujin një herë në ditë. Kjo mënyrë garanton freskinë dhe shijen.

Si bëhet përpunimi i ftohtë i karkalecave?

•  Lahen me ujë të bollshëm dhe shkëputim bishtin nga guacka e përparme (me këtë guackë mund të bëhet salcë).

•  Nëse duam mund të heqim dhe guackën e bishtit

•  Me kujdes heqim zorrën, e cila ndodhet në kurriz, duke filluar nga vendi i shkëputjes nga guacka e deri në fund të bishtit. Më parë e shënojmë me thikë e më pas e heqim me majën e saj duke pasur kujdes që të mos pritet. Me shpehtësi e lajmë me ujë të ftohtë e më pas e hedhim në ujë të nxehtë.

Ky veprim bëhet sepse gjatë shkëputjes së zorrës, kjo e fundit ka formuar një vrimë nga e cila dalin lëngje të shijshëm, kështu duke i hedhur karkalecat në ujë të nxehtë ky veprim evitohet.

Në rast se karkalecave për zbukurim nuk u heqim bishtin nga guacka e përparme, atëherë zorra hiqet nga bishti me pak vështirësi. Është e domosdoshme që para përpunit të nxehtë, zorra të hiqet patjetër, pa e lënë të ziejë bashkë me karkalecin, sepse ky veprim është në kundërshtim me rregullat higjeno-sanitare.

Karkaleca me kërpudha e argjinare

Për 4 - 5 persona: Karkaleca 1 kg, kërpudha 200 gr, qepë 1 kokërr, argjinare 200 gr, verë 1 gotë, vaj 6 lugë gjelle, konjak 1 gotë pije, gjalp 1 lugë gjelle, majdanoz 1 tufë, kripë dhe piper sipas dëshirës.

Skuqim qepët e prera në kubikë, shtojmë argjinare dhe kërpudhat e prera. Pasi ziejmë karkalecat për 5 min, i hedhim tek perimet dhe i kaurdisim pak. I shuajmë me verë e konjak. Shtojmë mustardë, salcë speci, dhe e përziejmë sa të bëhet një masë. Shtojmë kremin e qumështit ose panë kuzhine, piper të zi dhe kripë dhe i përziejmë derisa të bëhet lidhja e salcës. Skuqim tulin e bukës të prerë në formë vezake, e vendosim në pjatë dhe sipër i vendosim karkalecat me salcën e përgatitur.

Karkaleca shishqebap

Për 4 – 5 persona: 1 kg karkaleca, 2 speca jeshile, 2 speca të verdhë, kripë, piper, lëng limoni, vaj ulliri.

Karkalecat e pastruara i kalojmë në shkop, duke vendosur në mes nga një copë speci të verdhë dhe jeshil. Pasi i lyejmë me limon dhe vaj ulliri i lëmë për 30 minuta e më pas i pjekim në zgarë. Shoqërohet me sallata të ndryshme e feta limoni.

Karkaleca në tavë me domate

Për 4 – 5 persona: karkaleca 1 kg, vaj 50 gr, gjalp 50 gr, qepë 1 kokërr, 1 spec i prerë në rripa, 1 kg domate, 2 tufa majdanoz, 250 gr djath i bardhë, 300 gr kaçkavall, kripë e piper.

Karkalecat e pastruara i përvëlojmë dhe lëngun e ruajmë. Skuqim qepën me gjalp derisa të zverdhet. Shtojmë domatet e prera në kubikë dhe lëngun e karkalecave e ziejmë derisa të mbetet në esencën e vet. Te kjo salcë shtojmë djathin e bardhë, majdanozin dhe karkalecat. Këtë përzierje e hedhim në tavë e sipër i grijmë dhjathin kaçkavall me piper. Piqet ne 220 gradë për 30 minuta.

Gjellë me peshk - krap

Nevojiten: 1 krap i madh 1 kg. 8-10 qepë mesatare, 1 filxhan i madh yndyrë, 1/2 filxhan uthull, krypë, piper i zi dhe 1 fletë dafine.
Krapi pastrohet mirë dhe copëtohet. Në fëlteren me vaj fërgohen qepët e grira imë derisa të marrin një ngjyrë të verdhë, u shtohet uthulla, krypa, piperi i zi dhe fleta e dafinës. Qiten në një tenxhere më të thellë, sipër qiten copat e peshkut të kulluar, ujë sa për t'u mbuluar peshku, i vihet kapaku dhe zihen ngadalë derisa të avullohet gati e tërë sasia e ujit. Servohet e nxehtë me garniturë patatesh të ziera ose të fërguara ose pure spinaqi.